Baza wiedzy o serwisach administracji publicznej
Czy fundacja lub stowarzyszenie może otrzymać pomoc de minimis?
Tak. Wiele osób jest zaskoczonych, gdy w umowie dotacji albo w decyzji o uldze dla fundacji pojawia się zapis o pomocy de minimis. To nie błąd. Zasady pomocy publicznej nie patrzą na formę prawną ani na to, czy organizacja działa dla zysku, ale na to, czy prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu prawa Unii Europejskiej.
Kiedy fundacja jest „przedsiębiorstwem”?
W prawie Unii Europejskiej przedsiębiorstwem jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, czyli oferujący towary lub usługi na rynku – niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania. Organizacja pozarządowa może być więc przedsiębiorstwem w części swojej działalności, na przykład gdy:
- prowadzi działalność gospodarczą wpisaną do KRS (sklep, wynajem sal, usługi szkoleniowe),
- prowadzi odpłatną działalność pożytku publicznego, która konkuruje z firmami na rynku,
- jest spółdzielnią socjalną albo innym podmiotem ekonomii społecznej sprzedającym usługi,
- świadczy usługi, które na tym samym rynku oferują firmy prywatne (na przykład opiekę, turystykę, catering, usługi IT).
Nie jest natomiast przedsiębiorstwem w zakresie działalności, która nie ma charakteru rynkowego – na przykład nieodpłatnej pomocy osobom w kryzysie czy działalności rzeczniczej. Wsparcie takiej działalności zwykle w ogóle nie jest pomocą publiczną.
Jakie wsparcie dla NGO bywa pomocą de minimis?
Ocena zawsze należy do instytucji udzielającej wsparcia, ale w praktyce organizacje spotykają się z pomocą de minimis na przykład przy:
- dotacjach na rozpoczęcie lub rozwój działalności gospodarczej, w tym dotacjach na tworzenie miejsc pracy w podmiotach ekonomii społecznej,
- refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy albo zatrudnienia bezrobotnego z urzędu pracy,
- dofinansowaniu szkoleń i doradztwa, na przykład usług z Bazy Usług Rozwojowych,
- najmie lokalu gminnego za czynsz niższy niż rynkowy,
- zwolnieniu z podatku od nieruchomości przyznanym uchwałą rady gminy,
- umorzeniu lub rozłożeniu na raty zaległości wobec ZUS albo urzędu skarbowego,
- preferencyjnych pożyczkach z funduszy pożyczkowych dla ekonomii społecznej.
Więcej przykładów i zasad oceny: Kiedy dotacja dla organizacji pozarządowej jest pomocą de minimis?.
Jaki limit obowiązuje organizację?
Ten sam co firmy: 300 000 euro w ruchomym okresie trzech lat. Do limitu wliczasz całą pomoc de minimis otrzymaną przez organizację (i podmioty z nią powiązane, jeśli tworzą jedno przedsiębiorstwo). Szczegóły: Jaki jest limit pomocy de minimis?.
Czy pomoc dla fundacji jest widoczna w SUDOP?
Tak. Każdy przypadek pomocy de minimis instytucja wprowadza do aplikacji SHRIMP, a następnego dnia pojawia się on w SUDOP pod numerem NIP organizacji. Każdy – grantodawca, bank, dziennikarz – może to sprawdzić. Zobacz Jak sprawdzić w SUDOP pomoc de minimis?.
Wskazówka dla NGO. Prowadź prostą tabelę pomocy de minimis: data przyznania, instytucja, forma, kwota w złotych i euro, numer zaświadczenia. Raz na kwartał porównaj ją z SUDOP. Przy kolejnym wniosku wypełnisz oświadczenia w kilka minut i nie przeoczysz ulgi podatkowej sprzed dwóch lat.
Co organizacja musi zrobić, ubiegając się o pomoc de minimis?
- przedstawić informacje o otrzymanej wcześniej pomocy de minimis – według obecnych przepisów zaświadczenia lub oświadczenia (art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej),
- wypełnić formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, jeśli wymaga go instytucja,
- przechowywać zaświadczenia o pomocy de minimis, które instytucje wydają po jej udzieleniu,
- prowadzić rozdzielną ewidencję, jeśli pomoc ma wspierać tylko działalność gospodarczą, a organizacja prowadzi też działalność niegospodarczą.
Czy dotacja z otwartego konkursu gminy to pomoc de minimis?
Nie zawsze, a często nie. Dotacja na nieodpłatne zadanie publiczne o charakterze lokalnym zwykle nie jest pomocą publiczną. Jeżeli jednak zadanie ma charakter rynkowy, gmina może uznać dotację za pomoc de minimis i zapisać to w ogłoszeniu i umowie. O kwalifikacji decyduje gmina – w razie wątpliwości zapytaj przed złożeniem oferty.
A co z umowami z urzędami?
Zapłata za usługę wykonaną dla urzędu po cenie rynkowej (na przykład w zamówieniu publicznym) nie jest pomocą publiczną. Takie umowy mogą natomiast pojawić się w Centralnym Rejestrze Umów.
Stan na 11 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. O kwalifikacji konkretnego wsparcia decyduje podmiot udzielający pomocy.
Źródła: artykuł napisany samodzielnie na podstawie informacji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o systemie SUDOP i API SUDOP (uokik.gov.pl/sudop, sudop.uokik.gov.pl), materiałów PARP o pomocy de minimis, rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.