Baza wiedzy o serwisach administracji publicznej

Tak. Każda fundacja ma obowiązek zgłoszenia informacji o swoich beneficjentach rzeczywistych do CRBR i aktualizowania ich po każdej zmianie. Obowiązek dotyczy wszystkich fundacji, niezależnie od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą i czy mają status organizacji pożytku publicznego.

Od kiedy fundacje zgłaszają się do CRBR?

Fundacje zostały dopisane do listy podmiotów zobowiązanych 31 października 2021 r. Fundacje wpisane do KRS przed tą datą miały czas na pierwsze zgłoszenie do 31 stycznia 2022 r. Fundacje rejestrowane później zgłaszają dane w terminie liczonym od dnia wpisu do KRS – dziś jest to 14 dni.

Wskazówka dla NGO. Jeśli fundacja nie złożyła zgłoszenia w terminie, nie czekaj. Złóż je jak najszybciej. Datą zdarzenia w spóźnionym pierwszym zgłoszeniu fundacji zarejestrowanej przed 31 października 2021 r. jest dzień składania zgłoszenia, a dane podaje się według stanu na ten dzień.

Kto jest beneficjentem rzeczywistym fundacji?

Fundacja nie ma właścicieli ani udziałowców, więc nikt nie jest jej beneficjentem z tytułu własności. Ministerstwo Finansów wskazuje, że przykładowym beneficjentem rzeczywistym w fundacji jest członek zarządu oraz inne osoby mające wpływ na fundację – na ogólnych zasadach.

W praktyce warto przeanalizować:

• członków zarządu, zwłaszcza tych, którzy mogą samodzielnie reprezentować fundację,
• fundatora, jeśli statut daje mu realny wpływ, na przykład prawo powoływania i odwoływania zarządu, zmiany statutu albo decydowania o przeznaczeniu majątku,
• członków innych organów (rady fundacji, rady fundatorów), jeżeli statut przyznaje im uprawnienia decyzyjne, a nie tylko nadzorcze,
• osoby, które faktycznie kierują fundacją, choć formalnie nie zasiadają w zarządzie.

Każdy przypadek wymaga oceny statutu i stanu faktycznego. Decyzja należy do fundacji, która odpowiada za prawdziwość danych.

Jakie uprawnienia zaznaczyć w formularzu dla fundacji?

W fundacji dla każdej osoby wybiera się wyłącznie „inne uprawnienia”. Nie zaznacza się „bezpośrednich” ani „pośrednich uprawnień właścicielskich”, bo nikt nie ma w fundacji udziałów. W polu opisu wpisuje się rolę, w jakiej dana osoba sprawuje kontrolę. Przykładowe opisy:

• „prezes zarządu fundacji (nazwa) uprawniony do samodzielnej reprezentacji”,
• „członek zarządu fundacji (nazwa) reprezentujący fundację łącznie z drugim członkiem zarządu”,
• „fundator fundacji (nazwa) uprawniony na mocy statutu do powoływania i odwoływania zarządu”.

Opis powinien być jasny i zrozumiały dla osoby, która przegląda rejestr – zawierać pełną nazwę fundacji i rodzaj uprawnień.

Kto może złożyć zgłoszenie w imieniu fundacji?

Zgłoszenie składa osoba ustawowo uprawniona do reprezentacji. W fundacji mogą to być: członek zarządu, członek zarządu przymusowego, likwidator i kurator. Nie można ustanowić pełnomocnika – ani księgowej, ani prawnika, ani biura rachunkowego.

Jeżeli statut przewiduje reprezentację łączną (na przykład dwóch członków zarządu), zgłoszenie podpisują wszystkie wymagane osoby. Każdą z nich dopisuje się w sekcji C formularza przyciskiem „Dodaj zgłaszającego”.

Czy fundacja musi mieć NIP, żeby zgłosić się do CRBR?

Tak. Formularz wymaga podania NIP, a ustawodawca nie przewidział zastępowania go innym numerem (wyjątkiem są trusty). Fundacja bez NIP musi go najpierw uzyskać. Brak NIP nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia.

Fundacja ma spółkę z o.o. – czy to też trzeba zgłosić?

Spółka z o.o. należąca do fundacji składa własne zgłoszenie do CRBR. Fundacja nie może być w nim wpisana jako beneficjent, bo beneficjentem jest zawsze osoba fizyczna. Trzeba ustalić osoby, które przez fundację kontrolują spółkę – zwykle będą to członkowie zarządu fundacji, którzy wykonują prawa z udziałów. Ministerstwo odsyła w takich sprawach do ogólnych zasad definicji i przesłanki wyższego stanowiska kierowniczego. Zobacz też Kogo zgłosić do CRBR w spółce z o.o.?.

Co dalej po zgłoszeniu?

Każda zmiana osób w zarządzie, zmiana nazwy, siedziby czy uprawnień beneficjentów wymaga aktualizacji w CRBR – osobno od wniosku do KRS. Opisujemy to w artykule Zmiana zarządu fundacji – kiedy zaktualizować CRBR?. Instrukcję wypełniania formularza znajdziesz w tekście Jak wypełnić zgłoszenie CRBR dla fundacji lub stowarzyszenia?.

Stan na 11 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów Ministerstwa Finansów (gov.pl/web/finanse, crbr.podatki.gov.pl) udostępnianych na licencji CC BY-SA 4.0. Treść została przeredagowana i uzupełniona; artykuł udostępniamy na tej samej licencji.