Baza wiedzy o serwisach administracji publicznej

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) to państwowy rejestr, w którym spółki, fundacje, stowarzyszenia wpisane do KRS i kilka innych rodzajów podmiotów ujawniają, jakie osoby fizyczne faktycznie je kontrolują. Rejestr działa od 13 października 2019 r. na podstawie ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (w skrócie: ustawa AML) i jest prowadzony wyłącznie elektronicznie pod adresem crbr.podatki.gov.pl.

W tej części bazy wiedzy znajdziesz praktyczne odpowiedzi: kogo wpisać jako beneficjenta, jak wypełnić i podpisać formularz, ile jest czasu na zgłoszenie, jak poprawić błąd i jak sprawdzić dane innej organizacji.

Po co istnieje CRBR?

Głównym zadaniem rejestru jest przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Dokładne i aktualne dane o tym, kto naprawdę stoi za podmiotem, utrudniają ukrywanie tożsamości w rozbudowanych strukturach właścicielskich. Rejestr jest obecnie jawny i bezpłatny, więc dane może sprawdzić każdy: bank, kontrahent, grantodawca, dziennikarz czy zwykły obywatel.

Utworzenie CRBR wynika z prawa Unii Europejskiej – dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849, nazywanej IV dyrektywą AML. Polska ustawa AML wdraża przepisy IV i V dyrektywy.

Planowane zmiany. We wrześniu 2026 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy AML, zgodnie z którym CRBR ma przestać być w pełni jawny, a dostęp do danych dla osób spoza administracji i instytucji obowiązanych ma zależeć od wykazania uzasadnionego interesu. Do czasu wejścia zmian w życie obowiązują zasady opisane w tym artykule. Szczegóły śledź na stronie Ministerstwa Finansów.

Kto prowadzi Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych?

Organem właściwym w sprawach rejestru jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Zadania tego organu wykonuje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy. Do jego zadań należy między innymi:

• prowadzenie rejestru i określanie organizacyjnych warunków jego działania,
• przetwarzanie informacji o beneficjentach rzeczywistych i o osobach, które składają zgłoszenia,
• opracowywanie analiz statystycznych,
• nakładanie kar pieniężnych za niedopełnienie obowiązków,
• dbanie o prawidłowość danych, w tym wydawanie decyzji o sprostowaniu wpisu.

Kto musi zgłosić informacje do CRBR?

Katalog podmiotów zobowiązanych jest zamknięty i wynika z art. 58 ustawy AML. Obowiązek zgłoszenia i aktualizacji danych mają:

• spółki jawne,
• spółki komandytowe,
• spółki komandytowo-akcyjne,
• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• proste spółki akcyjne,
• spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych,
• trusty, w tym fundacje rodzinne, jeżeli powiernik mieszka lub ma siedzibę w Polsce albo w imieniu trustu nawiązuje w Polsce stosunki gospodarcze lub kupuje nieruchomość,
• spółki partnerskie,
• europejskie zgrupowania interesów gospodarczych,
• spółki europejskie,
• spółdzielnie i spółdzielnie europejskie,
• stowarzyszenia podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego,
• fundacje.

Fundacje, stowarzyszenia wpisane do KRS, spółdzielnie i spółki partnerskie dołączyły do tego grona 31 października 2021 r. Wcześniej obowiązek dotyczył tylko spółek handlowych.

Kogo obowiązek nie dotyczy?

Zgłoszenia nie składają podmioty, których nie ma w art. 58 ustawy AML. Ministerstwo Finansów wprost wskazuje, że obowiązek nie dotyczy:

• spółek publicznych w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej (spółek notowanych na rynku regulowanym),
• spółek zagranicznych działających w Polsce w formie oddziału wpisanego do KRS.

W katalogu nie ma też osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, spółek cywilnych ani stowarzyszeń zwykłych, które nie są wpisywane do KRS.

Uwaga. To, że udziały w spółce należą do spółki giełdowej, Skarbu Państwa, gminy, fundacji czy stowarzyszenia, nie zwalnia samej spółki z obowiązku zgłoszenia. Zwolnienie dotyczy tylko spółki publicznej jako podmiotu zgłaszającego.

Kto jest beneficjentem rzeczywistym?

W uproszczeniu to każda osoba fizyczna, która bezpośrednio lub pośrednio kontroluje podmiot, czyli może wywierać decydujący wpływ na jego działania. W spółkach typowym przykładem jest wspólnik mający ponad 25% udziałów. W fundacjach i stowarzyszeniach, które nie mają właścicieli, beneficjentem jest najczęściej członek zarządu. Szczegóły opisujemy w artykule Kto jest beneficjentem rzeczywistym?.

Jak wygląda zgłoszenie i ile kosztuje?

Zgłoszenie jest bezpłatne i składa się je wyłącznie elektronicznie na formularzu w serwisie crbr.podatki.gov.pl. Nie da się go złożyć na papierze ani przez pełnomocnika – robi to osoba uprawniona do reprezentacji podmiotu, a zgłoszenie podpisuje profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Formularz odpowiada wzorowi dokumentu elektronicznego nr 2023/03/07/12257 z Centralnego Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych.

Najważniejsze zasady w skrócie:

• pierwsze zgłoszenie składa się w ciągu 14 dni od wpisu do KRS, a każdą zmianę – w ciągu 14 dni od jej zaistnienia (soboty i dni ustawowo wolne od pracy nie wliczają się do terminu),
• zgłaszający składa oświadczenie o prawdziwości danych pod rygorem odpowiedzialności karnej,
• za brak zgłoszenia lub podanie nieprawdziwych danych grozi kara pieniężna do 1 000 000 zł,
• potwierdzeniem złożenia jest urzędowe poświadczenie odbioru (UPO).

Instrukcję krok po kroku znajdziesz w artykule Jak złożyć zgłoszenie do CRBR?, a terminy omawiamy w tekście Ile jest dni na zgłoszenie do CRBR?.

Co można zrobić w serwisie crbr.podatki.gov.pl?

Na stronie głównej rejestru znajdziesz kafelki, które prowadzą do wszystkich usług:

• Wyszukaj – sprawdzenie beneficjentów podmiotu albo podmiotów, w których dana osoba jest beneficjentem,
• Utwórz zgłoszenie – pierwsze zgłoszenie, aktualizacja albo korekta,
• Sprawdź status zgłoszenia – podgląd statusu po numerze referencyjnym i pobranie UPO,
• Wczytaj zgłoszenie – import zgłoszenia zapisanego wcześniej w pliku XML,
• Zgłoś rozbieżność – pojedynczą lub zbiorową, gdy dane w rejestrze nie zgadzają się ze stanem faktycznym,
• Wczytaj zgłoszenie rozbieżności – import rozbieżności z pliku XML.

Ministerstwo zaleca korzystanie z aktualnych wersji przeglądarek Mozilla Firefox, Google Chrome lub Microsoft Edge.

Czy CRBR zastępuje KRS?

Nie. CRBR nie zawiera pełnych danych rejestrowych podmiotu, nie pokazuje też, czy podmiot został wykreślony z KRS. Dane o samym podmiocie, jego zarządzie czy statucie sprawdzisz w wyszukiwarce KRS. Wpis w KRS nie przenosi się też automatycznie do CRBR – każdą zmianę trzeba zgłosić osobno.

Stan na 11 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów Ministerstwa Finansów (gov.pl/web/finanse, crbr.podatki.gov.pl) udostępnianych na licencji CC BY-SA 4.0. Treść została przeredagowana i uzupełniona; artykuł udostępniamy na tej samej licencji.