Petycja w sprawie zatrzymania wprowadzenia zakazu egzaminów online

Projektowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zmiany w zakresie radykalnego ograniczenia dostępności alternatywnych form weryfikacji wiedzy niosą za sobą bezpośrednie niebezpieczeństwo całkowitego wypchnięcia znacznej grupy uczniów poza nawias systemu edukacji. Wprowadzenie sztywnych barier administracyjnych, bez uwzględnienia specyfiki i potrzeb psychofizycznych współczesnych uczniów, stanowi realne zagrożenie dla realizacji jednego z najważniejszych praw obywatelskich.

Ramy prawne Rzeczypospolitej Polskiej oraz akty prawa międzynarodowego bezwzględnie gwarantują każdemu obywatelowi powszechny i równy dostęp do kształcenia:

• Art. 70 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje każdemu prawo do nauki, nakładając na państwo obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Prawo to nie może być realizowane w sposób pozorny, poprzez zmuszanie uczniów do funkcjonowania w warunkach uniemożliwiających im efektywne przyswajanie wiedzy.
• Art. 28 Konwencji o Prawach Dziecka obliguje państwo do uznania prawa dziecka do nauki i podjęcia działań na rzecz regularnego uczęszczania do szkół oraz zmniejszenia wskaźników rezygnacji z nauki.
• Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (art. 24) nakłada na organy władzy publicznej obowiązek zapewnienia włączającego systemu edukacji na wszystkich poziomach, uniemożliwiając wykluczenie osób z niepełnosprawnościami z powszechnego systemu nauczania.

Projektowane rozporządzenie, poprzez likwidację możliwości przeprowadzania egzaminów w formie zdalnej, drastycznie uderza w uczniów, dla których edukacja domowa oparta na nowoczesnych technologiach stanowi jedyną realną szansę na realizację obowiązku szkolnego. Przymusowe wtłoczenie tych dzieci z powrotem w ramy tradycyjnej, masowej szkoły rejonowej nie doprowadzi do ich „integracji”, lecz wywoła skutek odwrotny – całkowitą rezygnację z nauki, pogłębienie kryzysów psychicznych oraz marginalizację społeczną.

Wprowadzenie tych przepisów stwarza bezpośrednie ryzyko pozbawienia prawa do nauki:

• Uczniów w głębokich kryzysach psychicznych, zmagających się z ciężkimi stanami lękowymi, depresyjnymi czy fobią szkolną. Dla tej grupy fizyczny powrót do tradycyjnej placówki i zdawanie egzaminów w murach szkolnych jest barierą psychiczną nie do pokonania, co w praktyce oznacza odcięcie ich od możliwości kontynuowania edukacji.
• Dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz neuroróżnorodnych (w spektrum autyzmu, z ADHD, o profilu atypowym), dla których stacjonarne procedury egzaminacyjne wiążą się z paraliżującym przebodźcowaniem sensorycznym i emocjonalnym, uniemożliwiającym rzetelną weryfikację ich faktycznej wiedzy.
• Uczniów przewlekle chorych oraz z dysfunkcjami ruchu i wzroku, u których bariery zdrowotne, logistyczne i architektoniczne drastycznie utrudniają lub całkowicie uniemożliwiają regularne, aosobiste stawiennictwo na wieloetapowych egzaminach stacjonarnych.

Państwo, zamiast elastycznie reagować na pogłębiający się kryzys zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży oraz wspierać formy edukacji, które skutecznie zapobiegają porzucaniu nauki, wprowadza regulacje o charakterze represyjnym. Tworzenie barier, które dla tysięcy chorych i wrażliwych uczniów staną się ścianą uniemożliwiającą dalsze kształcenie, to rażące naruszenie konstytucyjnych obowiązków państwa opiekuńczego oraz jawne wykluczenie systemowe najsłabszych obywateli.