Stworzyliśmy Zintegrowany System Zarządzania Witrynami oddziałów Śląskiego WOPRU!

Udostępnij ten wpis:

Ratownicy Śląskiego Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego od dziesięcioleci czuwają nad bezpieczeństwem osób wypoczywających nad wodą. Szkolą kolejne pokolenia ratowników, zabezpieczają kąpieliska, imprezy i zawody, prowadzą profilaktykę wśród dzieci i młodzieży. Organizacja o takim znaczeniu społecznym potrzebuje dziś nie tylko sprzętu i ludzi, ale też nowoczesnego, bezpiecznego zaplecza cyfrowego — miejsca, w którym kursanci znajdą materiały do nauki, mieszkańcy aktualne informacje, a zespół narzędzia do codziennej pracy.

W tym artykule opisujemy, jak Fundacja Fabian Digital wspólnie ze Śląskim WOPR zbudowała Zintegrowany System Witryn Śląskiego WOPR: jedną, spójną sieć stron internetowych oddziałów, opartą na wspólnym szablonie, chronioną na brzegu sieci i zarządzaną z jednego miejsca. To przykład tego, jak technologia może realnie zmieniać możliwości organizacji społecznych — bez wielkich budżetów, za to z przemyślanym planem, dobrą współpracą i konsekwencją we wdrażaniu.

Od jednej strony do całego Śląskiego WOPR

Wszystko zaczęło się od rozmowy z jednym oddziałem — WOPR w Tychach. Początkowo mówiliśmy o odświeżeniu jednej strony internetowej. W trakcie rozmów szybko okazało się jednak, że problemy, z którymi mierzy się oddział tyski, dotyczą w podobnym stopniu pozostałych jednostek. Każda nowa strona budowana osobno powielałaby te same błędy: osobne zarządzanie, osobne zabezpieczenia, osobne koszty i osobne ryzyka.

Dlatego od pojedynczej strony przeszliśmy do pomysłu zaopiekowania się całym Śląskim WOPR. Fundacja Fabian Digital i Śląskie WOPR ustaliły wspólny plan działania i podpisały porozumienie o współpracy. Porozumienie określa zakres wsparcia, zasady pracy na infrastrukturze organizacji i odpowiedzialność za dane — tak, aby współpraca miała jasne ramy i była trwała, a nie jednorazowa.

Śląskie WOPR — tu zaczęło się polskie ratownictwo wodne

Historia zorganizowanego ratownictwa wodnego w Polsce zaczęła się na Śląsku. 20 kwietnia 1926 roku w Siemianowicach Śląskich powołano Komisję do spraw Ratownictwa Wodnego przy Polskim Związku Pływackim. W 1958 roku w Katowicach odbył się pierwszy w Polsce kurs instruktorów ratownictwa wodnego. Z tej tradycji wyrosło dzisiejsze Śląskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

Dziś Śląskie WOPR zrzesza około 5800 ratowników i instruktorów w 29 oddziałach w całym województwie śląskim. Jego członkowie uczą pływać, prowadzą zajęcia o bezpieczeństwie nad wodą dla dzieci i młodzieży, zabezpieczają kąpieliska, zawody, spływy i regaty oraz patrolują wodę. Szkolą też nowych ratowników wodnych, dzięki czemu kolejne pokolenia uczą się, jak nieść pomoc i ratować ludzkie życie.

Ratownicy działają społecznie, a największą nagrodą jest dla nich uratowane życie. Tam, gdzie jest WOPR, jest bezpieczniej.

Skala organizacji ma ogromne znaczenie dla projektu. 29 oddziałów to 29 zespołów, własnych stron, aktualności, galerii i dokumentów — a za nimi wielu administratorów i redaktorów, którzy na co dzień publikują treści. System, który ma obsłużyć taką strukturę, musi być jednocześnie prosty dla każdego redaktora, spójny dla odwiedzających i bardzo dobrze zabezpieczony.

Punkt wyjścia

Oddziały Śląskiego WOPR przez lata działały w oparciu o indywidualne strony internetowe w subdomenach slaskiewopr.pl. Strony te dobrze spełniały swoją rolę w czasach, w których powstawały, ale dziś nie odpowiadały już współczesnym standardom — ani pod względem bezpieczeństwa, ani wygody korzystania, ani możliwości rozwoju.

Na stronach można było znaleźć informacje sprzed wielu lat, a część podstron zawierała komunikaty o drużynach, które dawno zakończyły działalność. Układ graficzny pochodził z innej epoki internetu, a nawigacja nie była przystosowana do telefonów, z których dziś korzysta większość odwiedzających.

Ogólny obraz sytuacji wyglądał następująco:

  • witryny były rozproszone i oparte na starszych technologiach, każda działała osobno i w inny sposób,
  • konieczne było dostosowanie stron do obecnych wymogów bezpieczeństwa oraz przepisów o ochronie danych osobowych (RODO),
  • brakowało jednego, spójnego i łatwego w obsłudze ekosystemu, który obejmowałby wszystkie jednostki organizacji.

Taki stan rzeczy to nie wyjątek, lecz codzienność wielu organizacji pozarządowych w Polsce. Strony internetowe powstają zwykle dzięki zaangażowaniu pojedynczych wolontariuszy, a gdy te osoby zmieniają obowiązki, witryny zostają bez opieki. Z czasem przestają być aktualizowane, tracą zabezpieczenia i stają się łatwym celem dla automatów skanujących internet w poszukiwaniu luk.

Rozeznanie i analiza

Zanim napisaliśmy pierwszą linię kodu, przeprowadziliśmy dokładne rozeznanie. Sprawdziliśmy wszystkie domeny organizacji, stan istniejących stron, sposób ich utrzymania oraz to, jak z witryn korzystają kursanci, mieszkańcy i sami ratownicy. Takie podejście pozwala uniknąć sytuacji, w której nowa strona wygląda lepiej, ale pod spodem powiela stare problemy.

Co zastaliśmy

  • Brak certyfikatów SSL — część stron działała bez „zielonej kłódki”, a przeglądarki ostrzegały odwiedzających, że połączenie nie jest bezpieczne.
  • Przestarzały hosting bez nowoczesnego zaplecza — środowisko serwerowe nie pozwalało na instalację współczesnych narzędzi ani na sprawne zarządzanie.
  • Niezabezpieczone strony oparte na przestarzałym systemie zarządzania treścią, od lat niewspieranym aktualizacjami.
  • Stary, rozsypany układ graficzny z niedziałającymi przyciskami i linkami, nieprzystosowany do urządzeń mobilnych.

Co ustaliliśmy

  • Opiekujemy się wszystkimi witrynami oddziałów, a nie tylko jedną stroną. Tylko takie podejście daje spójność i realne bezpieczeństwo całej organizacji.
  • Najpierw bezpieczeństwo i zaplecze, potem wygląd. Piękna strona na niezabezpieczonym serwerze to tylko ładniejszy cel ataku.
  • Jeden wspólny standard. Zamiast kilkunastu osobnych stron budujemy spójny system, w którym każdy oddział korzysta z tych samych, sprawdzonych rozwiązań.
  • Stała współpraca, a nie jednorazowe zlecenie. Naszym celem statutowym jest przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu, dlatego zależy nam na tym, by organizacja mogła rozwijać się cyfrowo długofalowo.

Ta kolejność — najpierw fundamenty, potem fasada — wyznaczyła cały dalszy przebieg prac.

Osiem domen w jednym miejscu

Pierwszym krokiem było uporządkowanie domen. Organizacja korzystała z ośmiu adresów internetowych, zarejestrowanych i obsługiwanych w różnych miejscach:

  • slaskiewopr.pl
  • slaskiewopr.eu
  • wopr.eu
  • tarnogorskiewopr.pl
  • woprchorzow.pl
  • woprkatowice.pl
  • woprolkusz.pl
  • woprsiemianowice.pl

Wszystkie przenieśliśmy do Cloudflare, dzięki czemu organizacja zyskała:

  • zarządzanie wszystkimi domenami z jednego panelu, bez szukania haseł do wielu różnych usług,
  • reguły bezpieczeństwa, ochronę przed botami i atakami DDoS, działające już na warstwie sieci — zanim ruch dotrze do serwera,
  • kontrolę tożsamości w modelu Zero Trust, dzięki której do zasobów wewnętrznych dostają się wyłącznie upoważnione osoby,
  • certyfikaty SSL i „zieloną kłódkę” od ręki, także na starszych stronach, które czekały jeszcze na przebudowę.

Ten etap dał natychmiastowy efekt: jeszcze zanim powstała pierwsza nowa strona, wszystkie istniejące witryny zyskały szyfrowane połączenie i ochronę przed najczęstszymi atakami.

Nowe zaplecze hostingowe

Drugim fundamentem było przeniesienie stron na nowoczesne środowisko hostingowe. Poprzedni serwer niemal niczego nie pozwalał zmienić — nie dało się na nim zainstalować współczesnych aplikacji, oprogramowanie przez lata nie było aktualizowane, a strony działały wolno i niestabilnie.

Po przeniesieniu organizacja korzysta z środowiska, które:

  • można konfigurować według potrzeb oddziałów,
  • pozwala w kilka chwil instalować nowoczesne aplikacje i wtyczki,
  • jest łatwe w zarządzaniu i regularnie aktualizowane w ramach bieżącej opieki,
  • działa szybciej i stabilniej, co odwiedzający odczuwają od pierwszego kliknięcia.

Nowe zaplecze stało się bazą dla wszystkich kolejnych elementów systemu.

Pierwsza strona: Oddział Rejonowy w Tychach

Gdy fundamenty były gotowe, przystąpiliśmy do budowy pierwszej nowej strony — dla oddziału w Tychach, od którego zaczęła się cała współpraca. Stara witryna witała odwiedzających informacją o drużynie, która zakończyła działalność w 2009 roku, i aktualnościami sprzed kilkunastu lat. Nowa strona otwiera się filmem na pełną szerokość ekranu i hasłem, które od pokoleń przyświeca ratownikom: „By inni mogli żyć”.

Kilka liczb pokazuje skalę tej pracy:

  • 14 000 zdjęć z 22 lat działalności, od 2004 roku, uporządkowanych w galeriach według lat i kategorii. To kawał historii oddziału, który wcześniej był rozproszony i praktycznie niedostępny.
  • 30 autorskich wtyczek, szytych na miarę pod potrzeby WOPR: od nagłówka, aktualności i galerii, przez karty kontaktowe, nabór na szkolenia i podręczniki, po moduł darowizn i wykaz dotacji ze środków publicznych.
  • Około doby pracy nad pierwszą wersją strony — dzięki przemyślanemu procesowi i pracy z narzędziami sztucznej inteligencji.

Strona ma autorski motyw i nagłówek z nazwą dostosowywaną do każdego oddziału. Film powitalny zmontował Mikołaj Skorupa z WOPR Katowice, a hostowany jest w usłudze Cloudflare Stream — dzięki temu ładuje się płynnie i nie obciąża strony ani serwera.

Ważną częścią projektu była też migracja treści. Wpisy i aktualności ze starych stron przenieśliśmy do nowego systemu, aby historia oddziału nie zaginęła wraz z wyłączeniem starej witryny.

E-podręczniki dla kursantów

Szczególnie ważnym elementem systemu są multimedialne podręczniki dla osób przygotowujących się do kursów ratowniczych. Wcześniej materiały miały formę prostej listy ćwiczeń na jednolitym tle — bez filmów, wyszukiwarki i możliwości śledzenia postępów.

W nowej Strefie kursanta dostępne są trzy podręczniki:

  • e-Młodszy Ratownik — multimedialny podręcznik do kursu na młodszego ratownika WOPR,
  • e-Ratownik — multimedialny podręcznik do kursu na ratownika wodnego,
  • e-Suplement — materiały uzupełniające do obu podręczników.

Podręcznik młodszego ratownika obejmuje 31 lekcji i 31 filmów pokazujących wszystkie ćwiczenia z kursu: od technik pływania, przez pływanie sposobami ratowniczymi i holowanie tonących, po technikę zanurzania. Kursant może uczyć się we własnym tempie, zaznaczać przerobione lekcje i korzystać z wyszukiwarki — a strona zapamiętuje, gdzie skończył. To realne wsparcie dla młodych ludzi, którzy przygotowują się do odpowiedzialnej roli ratownika.

Wspólna identyfikacja wizualna

Strona oddziału w Tychach stała się wzorem dla całego systemu. Na jej podstawie przygotowaliśmy wspólną identyfikację wizualną dla wszystkich witryn Śląskiego WOPR:

  • jeden nagłówek dla wszystkich — ten sam komponent, z nazwą dopasowaną do oddziału,
  • ten sam układ i nawigacja — odwiedzający od razu wie, że trafił do jednej rodziny stron,
  • spójne barwy i typografia, utrzymane na każdej witrynie,
  • kolejne strony w godziny zamiast tygodni — nowy oddział startuje z gotowego wzorca.

Na tym samym szablonie oparliśmy główną stronę Śląskiego WOPR pod adresem slaskiewopr.pl. Poprzednia wersja, z bocznym menu, wyszukiwarką i układem sprzed lat, została zastąpiona nowoczesną stroną z czytelną nawigacją, sekcją aktualności, galeriami, szkoleniami i wejściem do Strefy zespołu. Strona główna przypomina też historię organizacji: Śląsk był jedną z kolebek polskiego ratownictwa wodnego, a już w 1926 roku Polski Związek Pływacki powołał Komisję do spraw Ratownictwa Wodnego z siedzibą w Siemianowicach.

Centralny System Przekierowań

Przebudowa kilkunastu stron oznacza zmianę wielu adresów. Stare linki krążą w dokumentach, na plakatach, w zakładkach przeglądarek i w wynikach wyszukiwania. Gdyby po zmianach przestały działać, odwiedzający trafialiby na błędy.

Dlatego zbudowaliśmy Centralny System Przekierowań — panel oparty na Cloudflare Workers i API Cloudflare, zabezpieczony w modelu Zero Trust i dostępny wyłącznie dla upoważnionych osób. Panel sam dodaje potrzebne rekordy DNS, więc przekierowanie zaczyna działać od razu, bez ręcznej konfiguracji.

System obsługuje między innymi:

  • stare przedrostki www, na przykład www.tychy.slaskiewopr.pl kierowane na tychy.slaskiewopr.pl,
  • przeniesienie jednostek na własne domeny, na przykład katowice.slaskiewopr.pl kierowane na woprkatowice.pl,
  • certyfikaty SSL dla adresów wielopoziomowych dzięki Advanced Certificate Manager, tak aby szyfrowanie działało także na subdomenach kolejnych poziomów.

Dzięki temu zmiana adresu nie wymaga już wiedzy technicznej ani wsparcia informatyka — wystarczy wybrać typ przekierowania i wpisać nazwę oddziału.

Strefa zespołu

Oprócz stron publicznych ratownicy potrzebują miejsca na dokumenty i formularze wewnętrzne. Wcześniej służył do tego prosty formularz logowania wbudowany w boczne menu starej strony.

Nowa Strefa zespołu to zamknięty panel, w którym upoważnione osoby jednym logowaniem sięgają do wewnętrznych formularzy i dokumentów: formularzy profilaktyki i analizy zagrożeń, zgłoszeń na kursy młodszego ratownika i ratownika wodnego, zgłoszeń egzaminów, wspólnego dysku oraz plików do pobrania, takich jak dzienniki kursów i dokumenty komisji egzaminacyjnych. Panel zbudowaliśmy na autorskim systemie zarządzania treścią, z prostym zarządzaniem po stronie administratora.

Centralny System Autoryzacji

Dostęp do zasobów wewnętrznych chroni Centralny System Autoryzacji oparty na Cloudflare Zero Trust. Zapewnia on bezpieczne i odpowiedzialne wydzielenie dostępów: każda osoba widzi tylko te zasoby, do których ma uprawnienia.

Logowanie wymaga uwierzytelnienia wieloskładnikowego (MFA). Do wyboru są m.in. jednorazowe kody wysyłane e-mailem, fizyczne klucze bezpieczeństwa, logowanie kontem Google oraz aplikacje generujące kody. Po spełnieniu warunków system kieruje użytkownika do zasobów zgodnych z jego rolą:

  • globalna administracja ma dostęp do wszystkich systemów przez App Launcher,
  • administrator Strefy zespołu może edytować dane w systemie strefy,
  • poszczególne oddziały mają dostęp wyłącznie do swoich zasobów.

To model stosowany przez duże firmy i instytucje: nikt nie jest domyślnie zaufany, a każda próba dostępu jest sprawdzana. Osoba bez uprawnień zostaje zatrzymana na brzegu sieci, zanim jej żądanie w ogóle dotrze do serwera.

Przy skali Śląskiego WOPR kontrola dostępu jest jednym z najważniejszych elementów całego projektu. System wdrażamy stopniowo dla kolejnych z 29 oddziałów, a każdy z nich ma własnych administratorów i redaktorów. To dziesiątki kont z różnymi uprawnieniami. Bez centralnego zarządzania tożsamością łatwo o sytuację, w której hasła krążą między osobami, nikt nie wie, kto ma dostęp do czego, a osoba, która zakończyła działalność, nadal może się zalogować. Centralny System Autoryzacji rozwiązuje ten problem: dostęp nadaje się i odbiera w jednym miejscu, każdy loguje się własną tożsamością, a uprawnienia są przypisane do roli i oddziału.

Ochrona na brzegu sieci dzięki Project Galileo

Organizacje społeczne coraz częściej stają się celem cyberataków, a rzadko mają budżet na profesjonalną ochronę. Dlatego pomogliśmy Śląskiemu WOPR dołączyć do programu Project Galileo, w którym Cloudflare od 2014 roku bezpłatnie chroni organizacje działające w interesie publicznym. Cloudflare to jedna z największych na świecie firm z zakresu bezpieczeństwa i wydajności internetu. Stowarzyszenie otrzymało bezpłatnie plan Business wraz ze wsparciem technicznym.

Dzięki temu cały ruch kierowany do stron Śląskiego WOPR przechodzi przez kilka warstw zabezpieczeń, zanim dotrze do serwera:

  • proxy i sieć CDN — ruch przechodzi przez brzeg sieci Cloudflare, a prawdziwy adres serwera pozostaje ukryty,
  • buforowanie — kopie stron są przechowywane blisko odwiedzających, co przyspiesza ładowanie,
  • filtry botów — automaty skanujące internet w poszukiwaniu luk są blokowane,
  • reguły WAF — zapora aplikacyjna zatrzymuje próby włamań, na przykład wstrzyknięcia złośliwego kodu,
  • blokada krajów — ruch z państw, z których nie spodziewamy się odwiedzin, a z których często pochodzą ataki, jest odrzucany,
  • ochrona DDoS — zalew sztucznego ruchu jest rozpoznawany i odfiltrowywany, a strona działa dalej dla zwykłych odwiedzających,
  • monitoring i analityka — bieżący podgląd ruchu pozwala reagować, zanim pojawi się problem.

Szybkość: kilka warstw pamięci podręcznej

Jak ruch dociera do stron Śląskiego WOPR

Wybierz, kto odwiedza stronę, i zobacz, przez które warstwy zabezpieczeń przechodzi żądanie, gdzie zostaje zatrzymane i skąd przychodzi odpowiedź.

Internet

Odwiedzającywybierz scenariusz

Brzeg sieci Cloudflare

Ochrona DDoSodporność na zalew ruchu
Blokada krajówreguły geograficzne
Filtr botówodsiewa automaty
Reguły WAFblokują próby ataku na aplikację
Zero Trustlogowanie z MFA do zasobów wewnętrznych
PrzekierowaniaCloudflare Workers
Pamięć CDNkopie stron w centrach danych blisko odwiedzających

Serwer

Pamięć serweraWP Fastest Cache i Redis
WordPressskłada stronę z bazy danych
Strefa zespołuwewnętrzne formularze i dokumenty

    Warstwy zabezpieczeń na brzegu sieci działają dzięki programowi Project Galileo, w którym Cloudflare bezpłatnie chroni organizacje działające w interesie publicznym. Wdrożenie: Fundacja Fabian Digital.

    Co dalej

    pilnujemy bezpieczeństwa i aktualizacji oraz reagujemy, zanim pojawi się problem.

    Stopniowo przyjmujemy zgłoszenia od kolejnych oddziałów, które chcą dołączyć do nowego systemu. Zachęcamy do tego wszystkie 29 oddziałów działających w województwie śląskim. Każdy kolejny oddział może dołączyć w ciągu kilku godzin, korzystając z gotowego szablonu, wtyczek i zabezpieczeń.

    Pokazaliśmy, że jesteśmy w stanie kompleksowo wesprzeć naprawdę duże podmioty — od porządkowania domen, przez zaplecze serwerowe i ochronę na brzegu sieci, po strony, podręczniki i narzędzia dla zespołu. Dziękujemy za zaufanie.

    Jeśli Twoja organizacja mierzy się z podobnymi wyzwaniami — przestarzałą stroną, brakiem zabezpieczeń albo rozproszonymi narzędziami — skontaktuj się z nami pod adresem [email protected]. W ramach programów Widoczni w Internecie i Misja Online wspieramy organizacje pozarządowe w cyfryzacji.

    Podziękowania

    Serdecznie dziękuję za wszystkie godziny pracy nad rewolucją technologiczną w Śląskim WOPR:

    • Marcinowi Plucie — WOPR Tychy,
    • Mikołajowi Skorupie — WOPR Katowice,
    • Sebastianowi Wawrzole — Śląskie WOPR.

    System stworzył samodzielnie Fabian Grabania Prezes Zarządu Fundacji Fabian Digital

    1. Oddział Rejonowy w Tychach – tychy.slaskiewopr.pl
    2. Śląskie WOPR – slaskiewopr.pl
    3. Oddział Miejski w Katowicach – woprkatowice.pl
    4. Oddział Rejonowy w Mysłowicach
    5. Oddział Rejonowy w Siemianowicach Śląskich
    6. Oddział Rejonowy w Chorzowie
    7. Oddział Rejonowy w Piekarach Śląskich

    Wciąż ustalamy przedstawiamy nasz projekt innym oddziałom i ustalamy szczegóły współpracy.

    Zapraszamy wszystkie!