Nauczyciele chcieli 15%. Rząd daje 3% — i nawet to miało pominąć nauczycieli początkujących

Jednym z celów statutowych Fundacji Fabian Digital jest działanie na rzecz edukacji, dlatego aktywnie uczestniczymy w konsultacjach publicznych dotyczących prawa oświatowego jako partner społeczny Ministerstwa Edukacji Narodowej. Zanim zajęliśmy stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (nr z wykazu UD453), rozmawialiśmy ze środowiskiem nauczycielskim o tym, jak ocenia planowane zmiany — chcieliśmy, by nasza opinia odzwierciedlała realne odczucia osób pracujących na co dzień w polskiej szkole, a nie tylko naszą własną analizę przepisów.

Kontekst tej sprawy jest szerszy niż sam projekt. Rząd zaplanował na 2027 r. wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej na poziomie 3% — wskaźnik, który w środowisku oświatowym budzi wyraźne zastrzeżenia, zwłaszcza w zestawieniu z oczekiwaniami zgłaszanymi przez związki zawodowe. W naszej opinii do MEN zasygnalizowaliśmy to wprost i zawnioskowaliśmy, by wysokość wskaźnika była przedmiotem rzeczywistego dialogu z partnerami społecznymi przy dalszych pracach nad budżetem państwa na 2027 r.

Sam projekt ustawy, który opiniowaliśmy, dotyczy jednak węższej kwestii technicznej. Sposób wyliczania średniego wynagrodzenia w Karcie Nauczyciela sprawia, że ten sam ogólny wskaźnik przekłada się na różne kwoty w zależności od stopnia awansu zawodowego. Bez zmiany przepisów nauczyciele mianowani i dyplomowani otrzymaliby swoje 3%, a nauczyciele początkujący — jedynie 0,68%. Projekt UD453 koryguje tę lukę, podnosząc wskaźnik kwoty bazowej dla nauczycieli początkujących ze 120% na 122,7696%, tak by ich wzrost wynagrodzenia był proporcjonalnie taki sam, jak pozostałych nauczycieli.

Nasze stanowisko w opinii do MEN:

• Poparliśmy tę konkretną poprawkę. Jej brak oznaczałby, że nauczyciele początkujący — dopiero rozpoczynający pracę w zawodzie — zostaliby dodatkowo poszkodowani w ramach i tak już ograniczonej puli podwyżek na 2027 r.
• Zwróciliśmy uwagę, że zmiana jest budżetowo neutralna — 314,2 mln zł dla samorządów i 6,1 mln zł dla szkół rządowych to kwoty już uwzględnione w budżecie oświaty na 2027 r., więc nie generuje to dodatkowego obciążenia dla JST.
• Zgłosiliśmy postulat na przyszłość: obecne rozwiązanie opiera się na jednej konkretnej liczbie (122,7696%), wyliczonej pod tegoroczne założenia. Zaproponowaliśmy rozważenie mechanizmu, który automatycznie utrzymywałby tę równowagę w kolejnych latach, bez konieczności ręcznej nowelizacji ustawy za każdym razem.
• Podkreśliliśmy odrębnie, że sama wysokość wskaźnika 3% to zagadnienie wykraczające poza ten projekt, ale wymagające pilnej uwagi i dialogu przy pracach nad przyszłorocznym budżetem.

Poniżej publikujemy naszą pełną opinię przesłaną do Ministerstwa, projekt ustawy wraz z uzasadnieniem oraz pismo przewodnie MEN.